home » Midden Oosten » Israel » jeruzalem

Jeruzalem


Jeruzalem is de hoofdstad van Israël en het middelpunt van het land. Velen noemen de stad zelfs het religieuze, culturele en historische centrum van de wereld. Jeruzalem biedt toeristen heilige plaatsen en een rijke geschiedenis. Ook heeft de stad een moderne kant.

Oude Stad

De Oude Stad is dat gedeelte van Jeruzalem dat rond 1860 nog de volledige stad vormde, het gedeelte van de stad dat binnen de historische stadsmuren ligt. De huidige muren werden in de 16de eeuw gebouwd door sultan van Süleyman 

 

Tempelberg
De bekende Tempelberg in Jeruzalem heeft meerdere namen. Voor de moslims heet deze berg ‘Haram al-Sharif’, voor de joden is dit ‘Har ha-Bayit’ en in het Nederlands noemen we dit de Tempelberg of Moria berg. In elk van deze geloven is de berg in ieder geval heilig en zeer waardevol. Er zijn dan ook maar weinig bestemmingen op aarde waar meer religieuze betekenissen en mythes aan een plaats worden toebedeeld dan deze Tempelberg. Op de Tempelberg zijn bezienswaardigheden gelegen zoals de in Arabische stijl opgetrokken Rotskoepel en aan de zuidelijke kant de Al-Aqsamoskee. Beiden werden gebouwd door de Omajjaden in de zevende eeuw. Een andere belangrijke bezienswaardigheid op de Tempelberg is de Klaagmuur. Deze muur heet officieel de Westmuur, omdat hij vroeger ten westen van de joodse tempel lag. Het plein aan de Westmuur is vrijwel altijd druk bezocht. Alles wat je hier ziet zijn uiterst belangrijke heiligdommen binnen de joodse en islamitische cultuur. Voor de christelijken is het vaak niet meer dan een religieuze historische plek.

 

De Westmuur
De meeste mensen zullen de Westmuur van Jeruzalem beter kennen als de ‘klaagmuur’. Deze naam werd verkregen doordat vele joden zich beklaagden aan deze muur om de verwoesting van de joodse tempel ‘Beit Adonai’. Hierop is de traditionele rouwdag ‘Tisja Beav’ van het jodendom ontstaan. Voor joden is de Tempelberg met de Westmuur de meest heilige plaats ter wereld. Ook de moslims zien de Westmuur als heilige plaats. Volgens de koran heeft Mohammed Buraq hier de weg ontdekte die leidt naar de poort van de hemel. De Westmuur in Jeruzalem is te vinden op de Tempelberg in het oude deel van de stad. Deze eeuwenoude Westmuur wordt nog altijd gebruikt als ‘klaagmuur’ en om er gebeden achter te laten doormiddel van briefjes. Mannen en vrouwen mogen niet samen, dus is er een duidelijke splitsing gemaakt. Naast de Westmuur zijn de Al-Aqsamoskee en de Rotskoepel gelegen.

 

Grafkerk
Temidden van de ommuurde oude stad in Jeruzalem ligt de de Heilige Grafkerk. Deze veelbezochte kerk wordt ook wel de ‘kerk van de opstanding’ genoemd. De Heilige Grafkerk van Jeruzalem staat dan ook op de plaats waar Christus begraven zou liggen. De kerk werd hier tijdens de kruistochten gebouwd aan het begin van de twaalfde eeuw en is sindsdien een belangrijk pelgrimsoord. Het huidige uiterlijk is echter grotendeels een erfenis uit de negentiende eeuw. Veel geweld en uiteindelijk een zware brand had de voorgaande oude kerk dusdanig veel schade berokkend, dat het deels herbouwd moest worden. De kerk is door de eeuwen heen door verschillende groeperingen beheerd. Uiteindelijk gebeurt dit door een zestal confessies in een gezamenlijk beheer. Dat deze confessies het niet altijd eens zijn met elkaar, is terug te zien aan het achterstallige onderhoud en bijvoorbeeld de houten trap schuin boven de ingang. Deze trap staat al sinds de achttiende eeuw hier en mag niet verwijderd worden zonder dat daar een onderlinge overeenkomst tussen de zes partijen over is bereikt. Veel bezoekers komen vooral naar de Heilige Grafkerk om de eeuwenoude graftombe te bewonderen waarvan men zegt dat Jezus Christus er begraven ligt. Deze is te vinden in de rotunda van de Heilige Grafkerk.


Rotskoepel
Ver in de tweede helft van de zevende eeuw werd er door kalief Abd al-Malik opdracht gegeven tot het bouwen van een gedenkplaats. De Rotskoepel heeft daarmee een oude houten moskee vervangen. De duidelijk aanwezige Byzantijnse architectuur laat zich vooral zien in de decoratie. Er is veel fijn handwerk aan te pas gekomen en kundige bouwtechnische vaardigheden. De koepel heeft een doorsnede van zo’n twintig meter en is voorzien van bladgoud. Verder tref je er vele zuilen en pilaren en opmerkelijke mozaïeken versieringen. Tijdens de negende eeuw zijn er nog een aantal aanpassingen gedaan onder het bewind van kalief al-Mamun, een islamitische humanist. Zijn naam werd hierbij vereeuwigd in het gebouw.

 

De Grote Synagoge
Aan de ‘Rehov ha-Melekh Jorj’ King George street bevindt zich de Grote Synagoge van Jeruzalem. Een eerder besluit voor het bouwen van een synagoge was afkomstig van de rabbijnen Abraham Isaac Kook en Yaakov Meir in 1923. Het huidige Orthodoxe joodse gebedshuis werd echter omstreeks 1982 gebouwd in opdracht van de rabbijn Zalman Druck. Voor de realisatie werd de van joodse afkomst, Schotse zakenman en filantroop Sir Isaac Wolfson benaderd. Hij en zijn familie beschouwden de investering als een hommage aan alle joden die zijn omgekomen tijdens de Holocaust.   

 

De Olijfberg
Ten oosten van Jeruzalem bevindt zich de berg ‘Har HaZeitim’, ook wel Olijfberg genoemd. De naam werd gegeven omdat er zoveel olijfbomen groeien. In de Bijbel wordt de Olijfberg beschreven als de plaats waar Jezus werd overgedragen aan de Romeinen en waarvandaan God alle overledenen tot leven zou wekken aan het einde der tijden. Behalve deze en andere verhalen is de Olijfberg ook een heilige plek waar veel invloedrijke personen begraven zijn, waaronder rabbijnen, profeten en andere heiligen. 

 

Al-Aqsamoskee
Aan de zuidelijke kant van de Tempelberg bevindt zich de Al-Aqsamoskee van Jeruzalem. Als grootste moskee van Jeruzalem biedt het plaats aan meer dan vijfduizend moslims. Voor niet-moslims is het niet toegestaan de moskee te bezoeken. De Al-Aqsamoskee werd gebouwd in de zevende eeuw onder leiding van Abd al-Malik en later diens zoon Al-Walid. Helaas hebben verschillende aardbevingen en veroveringen veel schade berokkend waardoor er meerder restauraties hebben plaatsgevonden. De islamitische en ook Romaanse architectuur is op meerdere vlakken zichtbaar. De koepel is van een later tijdperk. Die werd gebouwd onder leiding van A-Zahir. De Al-Aqsamoskee heeft een minaret en er is veel veertiende eeuwse decoratiekunst gebruikt. Tussen de Rotskoepel en de Al-Aqsamoskee tref je het ‘al-Kas’ fontein. Het wordt gebruikt voor rituele wassingen van gezicht, handen en voeten.

 

Israel Museum
Voor meer geschiedenis over de stad Jeruzalem, breng je het best een bezoek aan het Israel Museum. Dit grootste culturele instituut van Israel werd opgericht in 1965 en staat sindsdien bekend als één van de beste archeologische musea ter wereld. De collectie van het Israel Museum betreft onder meer joodse kunst, archeologische stukken uit verschillende religieuze periodes, Egyptische mummies, sculpturen van onder andere Isamu Noguchi en tijdelijke exposities. Middels een audio guide worden er allerlei details verteld en uitgelegd.


Gethsemane
Aan de voet van de Tempelberg is een tuin gelegen die bekend staat als Gethsemane. De naam is afgeleid van het Hebreeuwse ‘Gat-Schmanim’. Deze heilige plaats was ooit de plek waar volgens de verhalen Jezus een bad nam voor zijn kruisiging. Pelgrims bezoeken deze plaats in combinatie met de Heilige Grafkerk. Ook de olijfbomen in Gethsemane werden en worden door de pelgrims heilig verklaard. Sommige zijn dan ook honderden jaren oud. En volgens de Orthodoxe kerk is dit de plek waar de maagd Maria is begraven.

 

Jerusalem Biblical Zoo
De dierentuin van Jeruzalem is voor vele een welkome afwisseling op de soms diepgaande culturele bezienswaardigheden. In de Jerusalem Biblical Zoo kun je lekker ontspannend genieten van allerlei diersoorten en schaduwrijke plaatsen. Het dierenrijk bestaat onder andere uit tijgers, olifanten reptielen, vissen, otters, herten, zebra’s, beren, flamingo’s en andere vogelsoorten. Het bezoekerscentrum is gevestigd in Noah’s Ark.

 

Via Dolorosa

De Via Dolorosa is een straat in Jeruzalem. Het is de weg die Jezus liep toen hij zijn kruis droeg. De weg begint bij het gerechtsgebouw waar hij veroordeeld werd door Pontius Pilatus en loopt naar de heuvel Golgotha waar hij gekruisigd werd.

 

Mahane Yehuda-markt

De Mahane Yehuda-markt op de Jaffa Road is de meest bekende markt van Jeruzalem. Naast vers fruit, groeten, vis, vlees, brood, gebak en kruiden kun je er ook terecht voor schoenen, huishoudwaren, textiel en Judaïca. De levendige markt is op zijn best op ...